Ελαιοτριβείο

Μετά το μάζεμα του ελαιοκάρπου οι ελιές που μαζεύονται από κάθε ελαιόδεντρο τοποθετούνται σε διάτρητα τελάρα για να αερίζονται ή σε κανναβένιους σάκους των 50 κιλών και μένουν στο χωράφι για τη μεταφορά. Η μεταφορά γίνεται στο τέλος της ημέρας ή αυστηρά την επόμενη ημέρα, γιατί τα προϊόντα ΠΟΠ (εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο ΠΕΤΡΙΝΑ) έχουν αυστηρές προδιαγραφές που επιδρούν στην ποιότητα του ελαιολάδου. Τα σακιά αφού πρώτα ζυγιστούν αποθηκεύονται στα υπόστεγα του Αγροτικού Συνεταιρισμού της Πετρίνας περιμένοντας να μπουν στην γραμμή επεξεργασίας που σε κάθε περίπτωση η διαδικασία για την επεξεργασία του ελαιοκάρπου αρχίζει αυστηρά αν όχι μετά λίγες ώρες από το μάζεμα, την επόμενη ή την μεθεπόμενη μέρα.   Ο Αγροτικός Συνεταιρισμός της Πετρίνας είναι εξοπλισμένος με πλήρες φυγοκεντρικό συγκρότημα της εταιρίας ALFA LAVAL. Πιο συγκεκριμένα, διαθέτει 2 οριζόντιους φυγοκεντριτές (Decanters) τύπου 316 ALFA LAVAL & τύπου 318 ALFA LAVAL δυνατότητας παραγωγής 1.600 – 1.900 kgr/h και 3.200 Kgr/h αντίστοιχα προκειμένου να εξυπηρετήσει με τον καλίτερο τρόπο τις ανάγκες του την περίοδο συγκομιδής του ελαιοκάρπου.Η γραμμή επεξεργασίας του ελαιοκάρπου στο Συνεταιρισμού μας ακολουθεί αυστηρά τα ακόλουθα στάδια :

Α. Πλύσιμο ελιάς.

Οι ελιές που έχουν μαζευτεί περιέχουν φύλλα, ξένα σώματα, χώματα, πέτρες, ξύλα, κ.ά. γι αυτό μεταφέρονται μπρος σε μία μηχανή ύστερα ρίχνονται σ’ αυτή και με τη βοήθεια και τη δύναμη του χλιαρού νερού που αναδεύει τις ελιές γίνεται το πλύσιμο του ελαιοκάρπου στέλνοντας τα βαριά σώματα στον πάτο της δεξαμενής και τα ελαφρά στην επιφάνεια απ’ όπου αποβάλλονται.

Β. Παραγωγή : Σύνθλιψη – Συμπίεση – Διαχωρισμός.

1. Άλεσμα ελιάς.

Οι πλυμένες ελιές μεταφέρονται με ιμάντα στο σπαστήρα για να γίνει το πιο βασικό στάδιο της επεξεργασίας του, η μετατροπή του σε μια παχύρρευστη μάζα. Μετά το σπάσιμο του ελαιοκάρπου δημιουργείται μια πολτοποιημένη ύλη, η ελαιοζύμη που αποτελείται από τα υγρά και στερεά συστατικά της ελιάς αλλά και ζεστό νερό για βελτίωση της απόδοσης.

2. Μάλαξη ελαιοζύμης.

Για να γίνει ο διαχωρισμός του λαδιού από την ελαιοζύμη που βγαίνει από το σπαστήρα πρέπει αυτή να γίνει πιο συνεκτική ώστε να επιτρέψει τη μεγαλίτερη εξαγωγή λαδιού.

Ο μαλακτήρας είναι ένας θάλαμος σαν ημικυκλική σκάφη με διπλά τοιχώματα όπου ανάμεσα τους περνά ζεστό νερό για την ρύθμιση της θερμοκρασίας. Στο εσωτερικό του περιστρέφονται μια σειρά αναδευτήρων που ανακατεύουν συνεχώς την ελαιοζύμη. Ο μαλακτήρας μπορεί να είναι οριζόντιος ή και κάθετος και η μάλαξη διαρκεί γύρω τα 30 λεπτά. Η θερμοκρασία της μάλαξης δεν πρέπει να ξεπερνά τους 30 °C. Το ίδιο και σε όλες τις άλλες φάσεις. Γι αυτό λέγεται επεξεργασία εν ψυχρώ. Η ελαιοζύμη δεν πρέπει να έρχεται σε επαφή με τον ατμοσφαιρικό αέρα γιατί έτσι χάνονται μια σειρά οργανοληπτικών συστατικών από τα οποία εξαρτώνται το άρωμα, η οσμή και η γεύση του λαδιού. Γι αυτό είναι πιο κατάλληλοι οι κατακόρυφοι μαλακτήρες επειδή προστατεύουν περισσότερο την ελαιοζύμη από την ατμόσφαιρα.

3. Διαχωρισμός πρώτης φάσης.

Όταν έχει πια επιτευχθεί η μάλαξη η ελαιοζύμη είναι έτοιμη για την φάση του διαχωρισμού των στερεών από τον φυτικό χυμό που περιέχει και το λάδι. Σήμερα ο διαχωρισμός του φυτικού χυμού από τον πυρήνα γίνεται με φυγοκεντρικές μηχανές οι οποίες εκμεταλλεύονται το διαφορετικό ειδικό βάρος που έχουν τα βασικά συστατικά της ελαιοζύμης: τα στερεά, το νερό και το λάδι. Οι μηχανές αυτές διαχωρίζουν και απομακρύνουν ξεχωριστά τον πυρήνα (λιοκόκκια) αρκετά στεγνό (25% υγρασία), το νερό και το λάδι μαζί με ένα ποσοστό νερού. Για τον τελικό διαχωρισμό το μίγμα φυτικού χυμού και λαδιού περνάει από έναν άλλο φυγοκεντρικό διαχωριστήρα.

4. Τελικός διαχωρισμός του λαδιού.

Τα φυτικά υγρά που προέρχονται από τον προηγούμενο διαχωριστήρα οδηγούνται με τις κατάλληλες σωληνώσεις στο επόμενο, και πιο κρίσιμο, στάδιο επεξεργασίας. Εκείνο του τελικού διαχωρισμού του λαδιού. Χρησιμοποιούνται γι’ αυτό φυγοκεντρικοί διαχωριστήρες άλλου τύπου. Ο φυτικός χυμός εισέρχεται συνεχώς, χωρίς διακοπή, στην μηχανή. Οι εσωτερικοί της δίσκοι, οι οποίοι περιστρέφονται γύρω από κατακόρυφο άξονα με μια ταχύτητα περιστροφής 6.000 -7000 στροφών, ξεχωρίζουν το λάδι από τον υπόλοιπο φυτικό χυμό και χωρίς διακοπή εκρέουν από την μηχανή με διαφορετικές κατευθύνσεις. Το λάδι παίρνει έτσι το δρόμο της πρώτης αποθήκευσης στο λιοτρίβι κι από κει ή στο σπίτι του παραγωγού ή στις αποθήκες εμπορίας ή ακόμη στις αποθήκες των εγκαταστάσεων εμφιάλωσης.